Samarqand viloyatida ayollar o‘rtasida saraton kasalligining oldini olishga bag‘ishlangan matbuot anjumani bo‘lib o‘tdi.

22 iyul kuni Samarqand viloyati sogʻliqni saqlash boshqarmasi, Virusologiya ilmiy-tadqiqot instituti, Janubiy Koreyaning KOFIH jamgʻarmasi, Respublika sanitariya-epidemiologiya xizmati va aholi salomatligini muhofaza qilish hamkorligida “Hududlarda aholi oʻrtasida odam papillomavirusi tarqalishini yaxshilash boʻyicha ilmiy-tadqiqot ishlarini olib borish masalalari” mavzusida matbuot anjumani oʻtkazildi.

Konferensiyada Sogʻliqni saqlash vazirligi, Janubiy Koreyaning KOFIH jamgʻarmasi, Sanitariya-epidemiologiya farovonligi va aholi salomatligi xizmati vakillari, Samarqand viloyati hokimligi xodimlari, ilmiy markaz, yuqumli kasalliklar shifoxonalari shifokorlari va ommaviy axborot vositalari vakillari ishtirok etdi.

JSST ma'lumotlariga ko'ra, har yili dunyo bo'ylab 604 mingdan ortiq ayolga birinchi marta bachadon bo'yni saratoni tashxisi qo'yiladi, ulardan 342 ming nafari ushbu kasallik tufayli vafot etadi.

Matbuot anjumanida butun dunyoda bo‘lgani kabi O‘zbekistonda ham bachadon bo‘yni saratoni barcha yoshdagi ayollar orasida ko‘krak bezi saratonidan keyin eng ko‘p tarqalgan va keng tarqalgan kasallik ekani ta’kidlandi. Kasalliklardan o'lim darajasi bo'yicha bachadon bo'yni saratoni ko'krak va oshqozon saratonidan vafot etganidan keyin barcha yoshdagi ayollar o'limining uchinchi sababi, tug'ish yoshidagi (15-44 yosh) ayollarda esa bachadon saratonidan o'lim ikkinchi o'rinda turadi.

Globocan ma'lumotlariga ko'ra, O'zbekistonda har yili 1863 nafar ayol bachadon bo'yni saratoniga chalinadi va ularning 42 foizdan ortig'i vafot etadi. Ushbu o'limlarning aksariyati kech tashxis qo'yish natijasida sodir bo'ladi. Bachadon bo'yni saratonining asosiy (98-99 foiz) sababi inson papillomavirusi (HPV) hisoblanadi.

Bachadon bo'yni saratoni har qanday yoshdagi ayollarda uchraydigan xavfli va keng tarqalgan kasallikdir. Kasallik 45-55 yoshda kuchayadi.

Bachadon bo'yni saratonining sabablari – Bu inson papilloma viruslari, jinsiy yo'l bilan yuqadigan infektsiyalar. Odatda viruslar 2-3 yildan keyin tanani "tarkadi". Bachadonda virusning uzoq vaqt mavjudligi saraton rivojlanishiga olib kelishi mumkin. Bachadon bo'yni saratoni to'liq oldini olish mumkin bo'lgan yagona saratondir. U asta-sekin rivojlanadi. Saraton rivojlanishiga saraton kasalligini keltirib chiqaradigan kasalliklar sabab bo'ladi. Ularda tashxis qo‘yish va davolash uchun yetarli vaqt bor.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 4-apreldagi 2866-son qarori bilan “2017-2021-yillarda O‘zbekiston Respublikasida onkologiya xizmatini yanada rivojlantirish va aholiga onkologik yordam ko‘rsatishni takomillashtirish” dasturi tasdiqlandi. Ushbu dasturda onkologik kasalliklar profili va OPV tekshiruvlarini oʻtkazish, onkologik kasalliklarga chalingan bemorlarning yagona maʼlumotlar bazasini (Onkologiya registri) shakllantirish hamda saraton kasalliklari profilining samarali dasturlarini ishlab chiqish orqali epidemiologik vaziyat monitoringi oʻrnatiladi.

Epidemiologik vaziyatni monitoring qilish maqsadida Virusologiya instituti va Janubiy Koreyaning KOFIH fondi bilan hamkorlikda “Respublika viloyatlari, jumladan, Toshkent shahri, Samarqand va Andijon viloyatlarida ayollar oʻrtasida odam papillomavirusini aniqlash” mavzusidagi investitsiya tajriba loyihasini amalga oshirish rejalashtirilgan va bu loyiha 3 yil muddatda amalga oshiriladi. Loyihaning asosiy maqsadi inson papillomavirusi yuqadigan kasalliklarni erta aniqlash orqali tug‘ish qobiliyatiga ega bo‘lgan ayollar orasida HPV ning onkogen turlari yuqori bo‘lgan ayollar orasida tarqalish foizini aniqlash orqali saratonning ikkinchi omili, ya’ni HPV ning ahamiyatini o‘rganishdan iborat.

Respublikamizda amalga oshirilayotgan ushbu pilot loyihadan quyidagi natijalar kutilmoqda:

* O‘zbekistonda OPV tarqalishi birinchi marta milliy miqyosda o‘rganilmoqda.

• OPVni tekshirish uchun uchta maxsus laboratoriya yaratiladi.
• OPV va bachadon bo'yni saratonini erta tashxislash tizimi yaratildi.
• OPVni aniqlash, oldini olish va davolash boʻyicha jahon miqyosidagi standartlar ishlab chiqiladi va amaliy dasturlar ishlab chiqiladi.
• OPV ni erta tashxislash va davolash bachadon bo'yni saratonidan kasallanish va o'limni kamaytiradi.

Shu maqsadda Virusologiya ilmiy-tadqiqot instituti va Janubiy Koreyaning KOFIH fondi bilan hamkorlikda Toshkent shahridagi 5 ta, Andijon viloyatidagi 3 ta va Samarqand viloyatidagi 5 ta markaziy oilaviy poliklinikalarda skrining jarayonlari amalga oshirilmoqda.

Bepul skrining quyidagi oilaviy poliklinikalarda davom etmoqda:

1. Yunusobod tumani markaziy poliklinikasi

Manzil: Toshkent sh., Yunusobod tumani, ko'ch. Yunus ota, 19 (sobiq T. Zohidova), 2.

tel.: 71 223-10-81; 71 223-10-80.

2. Chilonzor tumani markaziy poliklinikasi

Manzil: Toshkent sh. Bunyodkor, 7A.

tel.: 71 273-51-99; 71 273-38-19

3. Mirzo-Ulug'bek tumani markaziy poliklinikasi

Manzil: Toshkent sh., TTZ-2.

tel.: 71 261-64-60; 71 264-56-15.

4. Yashnobod tumani markaziy poliklinikasi

Manzil: Toshkent sh. Yashnobod, Maxtumquli (sobiq Qishloq xoʻjaligi), 2.

telefon: 71 231-75-08.

6. Shayxontoxur tumanidagi markaziy poliklinika

Manzil: Toshkent shahri, Ko‘kcha Darvoza ko‘chasi, (sobiq Mannon Uyg‘ur), 305.

telefon: 71 240606-95.

Andijon viloyati uchun:

1. Andijon, ko'p tarmoqli markaziy klinika

Manzil: Andijon, Mashrab ko'chasi, 39-uy.

tel.: 74 226-52-34; 74 226-76-98.

2. Andijon shahri, 1-oilaviy poliklinika

Manzil: Andijon, Toshkent ko'chasi, 50-uy.

tel.: 74 227-42-74.

3. g. Andijon, 4-oilaviy poliklinika.

       Manzil: Andijon shahri, Yorboshi, Nayman ko‘chasi, 30-uy.

        tel.: 74 237-61-47

Samarqand viloyati uchun:

1.Samarqand shahar tibbiyot birlashmasi, ko‘p tarmoqli poliklinika

Manzil: Samarqand, Buyuk ko'chasi  Ipak yuli 1a

tel.: 90 2506121

2.Samarqand shahar tibbiyot birlashmasi, 1-oilaviy poliklinika

Manzil: Samarqand sh., Mullokandova ko'chasi, 4-uy.

Tel.: 66 2354224

3.Samarqand shahar tibbiyot birlashmasi, 3-oila

poliklinika

Manzil: Samarqand, G‘iyosiddin Jamshid ko‘chasi, 21-uy

Tel.: 66 2322366

4.Samarqand shahar tibbiyot birlashmasi, 9-oilaviy poliklinika

Manzil: Samarqand, Spitamen Shox ko'chasi, 207-uy.

Tel.: 66 2217357

5.Samarqand shahar tibbiyot birlashmasi, 2-oilaviy poliklinika

Manzil: Samarqand shahri, Orzu Mahmudov ko‘chasi, 1-uy.

Tel.: 66 2331434; 66 2330522

Ma'lumot uchun: shu kungacha Toshkent shahri va Andijon viloyatida 12 mingdan ortiq xotin-qiz tibbiy ko'rikdan o'tkazildi. Tekshiruv natijalariga ko'ra, ayollarning 11 foizida virus aniqlangan. Andijon viloyatida qayta koʻrikdan oʻtgan ayollarning 6 foizida saraton oldi, 3 foizida bachadon boʻyni saratoni aniqlangan.

Toshkentda ayollarning 6 foizida saraton oldi kasalliklari aniqlangan, ammo bachadon bo‘yni saratoni aniqlanmagan. Skrining tekshiruvi davomida aniqlangan o‘zgarishlar tegishli shifokorlar tomonidan nazorat qilinadi va zarur tavsiyalar beriladi.

Respublika ixtisoslashtirilgan Epidemiologiya, mikrobiologiya, yuqumli va parazitar kasalliklar ilmiy-amaliy tibbiyot markazi Virusologiya ilmiy-tadqiqot instituti sizlardan imkoniyatdan unumli foydalanib, oʻz vaqtida bepul koʻrikdan oʻtishingizni soʻraydi!

Tadbir so‘ngida OAV vakillari o‘zlarini qiziqtirgan barcha savollarga javob oldilar.